Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng lịch sử

Năm 938, quân Nam Hán vượt biển xâm lược nước Việt và sa vào trận địa cọc ngầm mai phục tài tình của Ngô Quyền (897-944) trên sông Bạch Đằng, chịu thất bại thảm hại, phải từ bỏ ý đồ xâm lược. Chiến thắng Bạch Đằng đã mở đầu cho một kỷ nguyên độc lập lâu dài của nước Việt.

Ngô Quyền, người làng Đường Lâm (nay là xã Đường Lâm, huyện Ba Vì, Hà Tây) cùng quê với Phùng Hưng.

Ông sinh năm 897, con trai thứ sử Ngô Mân, một hào trưởng địa phương. Được truyền thống địa phương hun đúc, được cha dạy bảo, từ tấm bé Ngô Quyền đã tỏ ra có ý chí lớn. Thân thể cường tráng, trí tuệ sáng suốt, chăm rèn võ nghệ. Sử cũ miêu tả ông "vẻ người khôi ngô, mắt sáng như chớp, dáng đi như cọp, có chí dũng, sức có thể nhấc vạc dơ cao".

Năm 920, Ngô Quyền đi theo Dương Đình Nghệ, một tướng của họ Khúc ở đất Ái Châu (Thanh Hóa). Dương Đình Nghệ là anh hùng dân tộc từng có công đánh đuổi giặc Nam Hán, chiếm được thành Đại La năm 931, thúc đẩy bước tiến của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Dương Đình Nghệ lên cầm quyền, tự xưng Tiết độ sứ, giao cho Ngô Quyền cai quản Châu Ái. Yêu mến tài năng và nhiệt huyết cứu đời, giúp nước của Ngô Quyền, Dương Đình Nghệ đã gả con gái cho ông.

Trong 7 năm (931-938), quản lĩnh đất Ái Châu, Ngô Quyền trổ tài lực, đem lại yên vui cho dân trong hạt.

Năm 937, Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn, một thuộc tướng và là hào trưởng đất Phong Châu giết hại để đoạt chức Tiết độ sứ. Hành động phản trắc của Kiều Công Tiễn đã gây nên một làn sóng bất bình, căm giận sâu sắc trong mọi tầng lớp nhân dân. Ngô Quyền trở thành ngọn cờ qui tụ mọi lực lượng yêu nước.

Sau một thời gian tập hợp lực lượng, Ngô Quyền đem quân từ Châu Ái ra bắc, tiến công thành Đại La, diệt trừ Kiều Công Tiễn.

Năm 938, trời đang tiết mưa dầm gió bấc. Đoàn quân Ngô Quyền, người người lớp lớp vượt đèo Ba Dội tiến ra bắc. Quân xâm lược còn đang ngấp nghé ngoài bờ cõi thì đầu tên phản bội Kiều Công Tiễn đã bị bêu ở ngoài cửa thành Đại La (Hà Nội). Mối họa bên trong đã được trừ khử. Kế sách trước trừ nội phản sau diệt ngoại xâm đã được thực hiện.

Ngô Quyền vào thành, hợp các tướng tá, bàn rằng: "Hoằng Tháo là một đứa trẻ dại, đem quân từ xa đến, quân lính mỏi mệt, lại nghe được tin Công Tiễn đã bị giết chết, không có người làm nội ứng, đã mất vía trước rồi. Quân ta sức còn mạnh, địch với quân mỏi mệt, tất phá được!

"Song chúng có lợi ở thuyền, nếu ta không phòng trước thì chuyện được thua cũng chưa thể biết được!

"Nếu ta sai người đem cọc lớn đóng ngầm ở cửa biển trước, vạt nhọn đầu mà bịt sắt, thuyền của chúng nhân khi nước triều lên, tiến vào bên trong hàng cọc, bấy giờ ta sẽ dễ bề chế ngự. Không kế gì hay hơn kế ấy cả. (*)

Chư tướng đều phục kế sách ấy là tuyệt vời.

Phán đoán đúng con đường tiến quân của địch: Ngô Quyền - người được nhà sử học Lê Văn Hưu ngợi ca là "mưu giỏi mà đánh cũng giỏi" - đã chủ trương bố trí một trận địa cọc ở cửa sông Bạch Đằng, rồi nhân khi nước triều lên, nhử thuyền địch tiến vào bên trong hàng cọc và tập trung lực lượng tiêu diệt địch bằng một trận quyết chiến nhanh, gọn, triệt để.

Sau khi diệt trừ xong bọn Kiều Công Tiễn, Ngô Quyền và bộ chỉ huy kéo quân về vùng ven biển Đông Bắc chuẩn bị đón đánh quân Nam Hán. Thần tích và truyền thuyết dân gian các làng thuộc xã Nam Hải, Đằng Hải đều nói rõ từ Bình Kiều. Hạ Đoạn tới Lương Khê (thuộc An Hải, Hải Phòng) là khu vực đóng quân của Ngô Quyền. Hơn 30 đền miếu thờ Ngô Quyền và các tướng phá giặc Nam Hán đã được phát hiện, đều phân bố tập trung ở vùng hạ lưu sông Bạch Đằng. Đồn trại của Ngô Quyền đóng tại các thôn Lương Xâm (An Hải, Hải Phòng), Gia Viên (nội thành Hải Phòng) **

Trước mưu đồ xâm lược trở lại của phong kiến Trung Quốc, ngọn cờ cứu nước của Ngô Quyền trở thành ngọn cờ đoàn kết của cả dân tộc. Đội quân Ngô Quyền, từ một đội binh Ái Châu đã nhanh chóng trở thành một đội quân dân tộc. Truyền thuyết dân gian còn ghi nhớ chuyện 38 chàng trai làng Gia Viễn (Hải Phòng) do Nguyễn Tất Tố và Đào Nhuận dẫn đầu, đã tự vũ trang, xin theo Ngô Quyền phá giặc. Trai tráng các làng Lâm Động (Thủy Nguyên, Hải Phòng), Đằng Châu (Kim Động, Hải Hưng), người mang vũ khí, kẻ mang chiến thuyền, tìm đến cửa quân xin diệt giặc. Ba anh em Lý Minh, Lý Bảo, Lý Khả ở Hoàng Pha (Hoàng Động, Thủy Nguyên), ông tổ họ Phạm ở Đằng Giang (An Hải, Hải Phòng) cũng chiêu mộ dân binh, hăng hái tham gia kháng chiến.

Vùng cửa sông và vùng hạ lưu sông Bạch Đằng được Ngô Quyền chọn làm chiến trường quyết chiến.

Bạch Đằng ngày ấy cũng như ngày sau vẫn mang "tên nôm" giản dị: Sông Rừng!

Sông Rừng thường có sóng bạc đầu, vì vậy mới có thêm một "tên chữ" Bạch Đằng giang.

Bộ sử Cương mục mô tả:

"Sông rộng hơn hai dặm, ở đó có núi cao ngất, nhiều nhánh sông đổ lại, sóng cồn man mác giáp tận chân trời, cây cối um tùm che lấp bờ bến".

Bạch Đằng là cửa ngõ phía đông bắc và là đường giao thông quan trọng từ Biển Đông vào nội địa Việt Nam. Cửa biển Bạch Đằng to rộng, rút nước từ vùng đồng bằng Bắc Bộ đổ ra Vịnh Hạ Long. Từ cửa biển ngược lên gần 20 km là đến cửa sông Chanh. Phía hữu ngạn có dãy núi vôi Tràng Kênh với nhiều hang động, sông lạch và thung lũng hiểm trở.

Hạ lưu sông Bạch Đằng thấp, độ dốc không cao nên chịu ảnh hưởng của thủy triều khá mạnh. Lúc triều dâng, nước trải đôi bờ đến vài cây số. Lòng sông đã rộng, lại sâu, từ 8 m - 18 m. Triều lên xuống vào độ nước cường, nước rút đến hơn 30 cm trong một giờ, ào ào xuôi ra biển, mực nước chênh lệch khi cao nhất và thấp nhất khoảng 2,5 - 3,2 m.

Lịch sử thành tạo vùng Bạch Đằng trên đây và một số tài liệu địa lý học lịch sử cho phép khẳng định, cửa sông Bạch Đằng thế kỷ 10 không phải là cửa Nam Triệu với địa hình như hiện nay.

Lúc bấy giờ cửa sông Nam Triệu là cửa biển chung của sông Cấm (hay sông Nam Triệu) và sông Bạch Đằng. Cửa biển Bạch Đằng ngày xưa ở vào khoảng đó, nằm sâu vào phía trong so với cửa Nam Triệu hiện nay khoảng hơn chục cây số. Giữa vùng thiên nhiên sông biển đó, trên cơ sở sức mạnh đoàn kết và ý chí độc lập của cả dân tộc, Ngô Quyền khẩn trương giàn bày một thế trận hết sức mưu trí, lợi hại để chủ động phá giặc.

Ông huy động quân dân vào rừng đẵn gỗ, vót nhọn, bịt sắt (hẳn số thợ rèn được huy động đến cũng khá đông) rồi cho đóng xuống lòng sông thành hàng dài tạo thành một bãi cọc, một bãi chướng ngại dày đặc ở hai bên sông. Khi triều lên mênh mông, thì cả bãi cọc ngập chìm, khi triều xuống thì hàng cọc nhô lên cản trở thuyền qua lại. Bãi cọc tăng thêm phần hiểu trở ho địa hình thiên nhiên.

Trận địa cọc là một nét độc đáo của trận Bạch Đằng phá quân Nam hán và cũng là một sáng tạo rất sớm trong nghệ thuật quân sự Việt Nam mà người khởi xướng là Ngô Quyền. Nhưng cho đến nay, vẫn chưa phát hiện được thêm nhiều di tích của bãi cọc này. ***

Trong khi chuẩn bị trận địa, Ngô Quyền không những lợi dụng địa hình thiên nhiên, mà còn biết lợi dụng cả chế độ thủy triều. Đây cũng là một trận đánh biết lợi dụng thủy triều sớm nhất trong lịch sử quân sự nước ta, mở đầu cho truyền thống lợi dụng thủy triều trong nhiều trận thủy chiến sau này. Rất tiếc là cho đến nay, chưa xác định được ngày tháng xảy ra trận Bạch Đằng, nên chỉ có thể đưa ra một số giả định nào đó, chưa thể có những kết luận cụ thể về điều này. *****

Quân thủy bộ, mai phục sẵn ở phía trong bãi cọc, có lẽ trong khoảng hạ lưu và trung lưu sông Bạch Đằng; trong các nhánh sông và trên hai bờ sông.

Theo truyền thuyết và thần tích, Dương Tam Kha chỉ huy đạo quân bên tả ngạn, Ngô Xương Ngập và Đỗ Cảnh Thạc chỉ huy đạo quân bên hữu ngạn, mai phục ở hai bên bờ sông để cùng phối hợp với thủy binh đánh tạt ngang vào đội hình quân địch và sẵn sàng tiêu diệt số quân địch trốn chạy lên bờ. Có thể suy đoán rằng, ngược lên phía thượng lưu là một đạo thủy quân mạnh phục sẵn làm nhiệm vụ chẹn đầu, chờ khi nước xuống sẽ xuôi dòng đánh vỗ mặt đội binh thuyền của địch.

Cũng theo truyền thuyết, thần tích người thanh niên Nguyễn Tất Tố, vốn giỏi bơi lặn và quen thuộc sông nước, được giao nhiệm vụ khiêu chiến, nhân lúc nước triều lên, nhử địch vượt qua bãi cọc vào cạm bẫy bên trong.

Trong thế trận của Ngô Quyền, rõ ràng trận địa mai phục giữ vai trò quyết định. Trận địa cọc ở cửa sông là nhằm chặn đường tháo chạy của tàn quân giặc. Sự phối hợp giữa hai trận địa chứng tỏ quyết tâm chiến lược của Ngô Quyền là phen nàykhông phải chỉ đánh bại quân giặc mà còn phải tiêu diệt toàn bộ quân giặc, đập tan mộng tưởng xâm lăng của triều đình Nam Hán.

Cuối năm 938, cuộc kháng chiến chống xâm lược Nam Hán lần thứ hai của quân dân Việt đã giành được thắng lợi hết sức oanh liệt.

Cả một đoàn binh thuyền lớn của giặc vừa vượt biển tiến vào mạn sông Bạch Đằng đã được nhử ào thế trận đã bày sẵn và bị tiêu diệt gọn trong một thời gian rất ngắn. Toàn bộ chiến thuyền của giặc bị đánh đắm, hầu hết quân giặc bị tiêu diệt. Chủ soái của giặc là Lưu Hoằng Tháo cũng bị giết tại trận.

Chiến thắng Bạch Đằng có những nét rất độc đáo và giữ một vị trí trọng đại trong lịch sử dân tộc.

Chiến thắng Bạch Đằng diễn ra nhanh, gọn, triệt để đến mức độ vua Nam Hán đang đóng quân ở sát biên giới mà không sao kịp tiếp ứng. Nghe tin quá bất ngờ và kinh hoàng, chúa Nam Hán đành thương khóc thu nhặt tàn quân quay về nước. Y bèn hạ đổ tội cho Trước tác Tá Lang hầu Dung "làm cho khí thế quân binh không phấn chấn lên được". Lúc này Dung đã chết, chúa Nam Hán tàn bạo sai quật mả, phơi thây Dung để trả thù!

Sau chiến thắng chấm dứt hơn 1000 năm Bắc thuộc Ngô Quyền bắt tay xây dựng quốc gia. Ngô Quyền xưng vương, bãi bỏ chức Tiết độ sứ, định đô ở Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội). Ông đặt ra chức quan văn, võ, nghi lễ trong triều. Nhưng đáng tiếc thời gian tại ngôi của ông thật ngắn ngủi, chỉ được 6 năm (939-944).

Ông mất ngày 18 tháng Giêng năm Giáp Thìn, thọ 47 tuổi.

Ngợi ca Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng, nhà sử học Lê Văn Hưu viết trong "Đại Việt sử ký toàn thư":

"Tiền Ngô Vương có thể lấy quân mới họp của đất Việt ta mà phá được trăm vạn quân của Lưu Hoằng Tháo, mở nước xưng vương, làm cho người phương Bắc không dám lại sang nữa. Có thể nói là một cơn giận mà yên được dân, mưu giỏi mà đánh cũng giỏi vậy".

(sưu tầm)

19 nhận xét:

  1. MAY NGO A DUNGLA BI DIEN HAY TAM THAN

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. chua biet ai dien . dung la do tam than nang phai cho vao trai moi dc

      Xóa
  2. Cam on ban vi da cho minh biet them dc nhung dieu hay ve lich su

    Trả lờiXóa
  3. With the ability to actually alter the texture and condition of
    the hair with clever and fashion-forward hair styling products,
    Rusk Being products are sure to intrigue the hair product lover in all of us.
    As far as medical treatment is concerned, it's often suggested to consult your doctor before any further proceeding. The product should be one that is made for your type of hair, whether it be dry, oily, curly or straight.

    Check out my homepage; hair products

    Trả lờiXóa
  4. Today there is still plenty of activity in
    all the area mines. If you have lower defence you can survive as well, but it
    won't be as easy. Data mining is mostly a relatively new term that represents the process by that predictive patterns are made from information.

    Trả lờiXóa
  5. If there's give in the stakes or the form, neither of them are doing their jobs correctly. Polished concrete floors come in different colours and types to suit the different decorative and functional requirements of domestic or commercial customers. It is advantageous for the customer to compare the prices for an additional dumpster rental from the normal waste removal company against an offer made by a collector that will place a dumpster for a one-time pickup.

    Trả lờiXóa
  6. Nevertheless, that does not mean that the product is a fake.
    3  Coconut oil: To have a beautiful, shiny hair and stimulate hair growth,
    give yourself a scalp massage with warm coconut oil once a week.
    You repeat the exact same procedure maybe once
    or twice every week. Since ages coconut oil has been used
    for curing skin as well as hair problems as it has anti fungal and anti bacterial properties.
    5 ml Kalonji Oil mixed at a hot drink after supper gives a quiet sleep all during the night.


    My web blog how to make my hair grow faster

    Trả lờiXóa
  7. When applied in cool, wet weather, it can cause burning of the leaves and the russeting of fruit.
    In addition, fertilizer restores to the soil nutrients that are absorbed by years of growing the same vegetable plants in
    the same location. Subtle gardening themes act upon the subconscious, and
    merely give the observer a pleasant feeling.

    Stop by my web-site - flippant

    Trả lờiXóa
  8. Everyone who is into style depends on a great stylist
    to look good and help with hair issues and problems.
    Habits die hard and whatever your regime has been in the
    past, you do need to have a good look around at what is on offer
    for different hair types and textures. Soon after this, use curl lotion all more
    than your hair, and make use of mousse and squeeze this in your hair
    to that your curls seem flawless.

    My web-site :: hair products

    Trả lờiXóa
  9. You'll also opt in purchasing a survey scanner if you should happen to feel that you need better probabilities in finding the ore that you would like to mine. It also happens sometimes that your character will say something silly. If you choose an activity that the both of you enjoyed together, this will aid remind your ex of how pleasurable it was spending time with you, bring back the good days.

    Also visit my blog ... mining

    Trả lờiXóa
  10. Actually it is not that hard to download flight simulators.
    Even recommended system specs had difficulties coping with the games demands on first
    launch when flying over the more substantial town locations.
    Multiple PC and Controller Support Install on as many
    PCs/MAC as you like. Initially, it took a little while to go through the manuals and understand
    how it works, but once that was done, it was a breeze.

    If youre a flight sim enthusiast, the you must try the king of
    flight simulator games.

    Trả lờiXóa
  11. You'll also opt in purchasing a survey scanner if you should happen to feel that you need better probabilities in finding the ore that you would like to mine. If you have lower defence you can survive as well, but it won't be as easy.
    One particular of the primary regions within the mining market in Australia which
    has observed the fantastic boost in the employment
    of ladies is dump trucking.

    Trả lờiXóa
  12. They need to see doctor for some advices on how they
    can take control of their blood pressure. Known by Argentineans as Salta
    la Linda (Salta the Fair) this bustling city is a fine mix of
    the old and new, where European café culture and fine colonial architecture interacts daily with a central American flair for art and living; creating an
    ever-changing personality and identity for this entertaining city which, as of yet, has been little altered by the tourism wave.

    It is also possible that if CLASS recipients are eventually enrolled in AHCCCS (Arizona's Medicaid program), AHCCCS will benefit financially by receiving a share of the cash payment made by the CLASS program. Walk ins are always welcome, or patients can obtain same day appointments easily. Finally, I think anyone would be inspired by Lynda's story.


    Look into my web blog mashrebeeyeh

    Trả lờiXóa
  13. Otherwise you may feel frustration to play these
    games. Most of us has a chance to experience the amazing adventure of some kind of aircraft simulators.
    You must, however, practice auto-rotations at the flying field
    with the help of an instructor. If you are using your own clubs, clean it with a wet cloth at least every 2-3 days.
    In general, it is something manufactured, to pretend to be (or simulate), something else more valuable.


    Here is my web blog simulator

    Trả lờiXóa
  14. Generally speaking, there are several main techniques made use of
    by data mining software: clustering, distinction, regression and association approaches.
    Now repeat the process by mining
    and dropping simultaneously. A large number of workers,
    particularly in the professional occupations, will become eligible for retirement in
    the coming years, and some companies may
    have trouble coping with the loss of many experienced workers to retirement at a time when
    the industry is expanding production on dryer machine and ball
    mill machines.

    Trả lờiXóa
  15. Still the health concerns mar the overall positive sides of this economic growth as people take their health problems as the cost
    of development which is indeed pretty higher.
    For the thick and curly hair, it is best to use
    the Moroccan Oil. It only leaves a lustrous sheath on the hair and gives it a
    beautiful look rather and the greasy effect that is left by the usual hair oils.

    Khas (Vetiveria Ziziniodis):- used as an effective hair restorer.
    Goodness of traditional herbs work wonders for colored, straightened and
    chemically treated hair.

    My web blog: virtual hairstyles

    Trả lờiXóa
  16. One part compost to two or three parts potting soil would
    be a sufficient combination. Use the cultivator to make holes
    in the soil and turn it up just a little between the rows.
    This will give them time to acclimate to their new environment,
    avoiding stress and shock often associated with transplanting, ensuring a healthy
    start.

    my website: indelicate

    Trả lờiXóa
  17. Dont let the packaging fool you into buying something that may damage your hair.
    3  Coconut oil: To have a beautiful, shiny hair and stimulate hair growth, give yourself a scalp massage
    with warm coconut oil once a week. Quality Omega 3
    fish oils are generally derived from cold-water fishes like mackerel, sardines, salmon, and tuna.

    1 The oil spill threatens the lives of birds, sea otters, and more than 400 other species.
    5 ml Kalonji Oil mixed at a hot drink after supper gives a quiet sleep all during the night.


    my blog - how to grow hair faster

    Trả lờiXóa
  18. Of course, the dictatorship in Egypt is far different than what
    the vast majority of Americans face. Products a man can purchase in the privacy of
    his own home, without having to take an excursion into some dark-alley
    porn shop, as if he was purchasing illegal contraband.

    To publicize her thoughts in America, El Saadawi examines how each media institution is funded
    and whose interests are represented before she agrees to an interview.
    Do you have any of your own experiences to share with readers from all
    over the Christian community. When scrapping with newspaper clippings,
    in most situations it is important to take the proper steps
    to make them archival safe before putting them with your photos in your scrapbooks.


    My web-site ... egyptian newspapers

    Trả lờiXóa

Cảm ơn bạn đã ghé thăm trang Những điều nhỏ bé, rất hân hạnh được đọc những lời chia sẻ chân tình của bạn. Chúc bạn luôn thành đạt và hạnh phúc trong cuộc sống.